Oog van de voorzienigheid
Het oog van de voorzienigheid is een enkel, alziend oog, meestal omsloten door een driehoek en omgeven door stralen van licht. Het oog staat voor de blik van God die over de mensheid waakt, de driehoek voor de Drie-eenheid. Als zodanig dook het op in de christelijke kunst van de renaissance en de barok, waar het de alwetendheid en de zorg van het goddelijke verbeeldde: niets ontgaat het, en in die blik ligt zowel toezicht als bescherming.
De vorm roept onvermijdelijk een veel ouder oog op: het oog van Horus uit het oude Egypte, het herstelde oog van de valkgod, symbool van bescherming, heling en koninklijke macht. Een rechtstreekse afstamming is er niet, maar de gelijkenis voedt de verbeelding tot op vandaag. In de achttiende eeuw nam de vrijmetselarij het oog over als teken van de Grote Bouwmeester van het Heelal die het werk gadeslaat, en het verscheen, zwevend boven een onvoltooide piramide, op het grootzegel van de Verenigde Staten en daarmee op het dollarbiljet, al waren de ontwerpers lang niet allen vrijmetselaar.
Juist die laatste sprong, van altaarstuk naar bankbiljet, gaf het oog zijn moderne tweede leven. Het werd het lievelingsembleem van de samenzweringscultuur, het vermeende merkteken van de Illuminati en de geheime wereldorde, en duikt sindsdien op in tatoeages, op albumhoezen, in modeprints en talloze memes. Wat ooit goddelijke zorg uitdrukte, leest nu net zo gemakkelijk als toezicht, surveillance of verborgen macht; en sommigen heroveren het opnieuw, als teken van waakzaamheid, inzicht en het innerlijke oog dat helder ziet.
25 jaar winkelervaring met spiritualiteit
